mavi kelebeklerin hüzünlü hika

Mavi Kelebekler ve Artemis Çiçeği’nin Hikayesi “Srebrenitsa Katliamı”

Dünya tarihinin 2. Dünya savaşından sonra yaşanmış, en büyük soykırımı ve toplu katliamı 1995 yılında Srebrenitsa’da yaşandı. Avrupa’nın göbeğinde yaşanan bu katliamda, en az 8 bin 372 kişinin soykırıma uğradığı tespit edilmiştir.

Bu yazımızda Srebrenitsa katliamını ve soykırımın ispatına delil olan mavi kelebekleri ele aldık. Bitki çayınız hazırsa başlıyoruz.

Birleşmiş Milletler İhanet Gücü

Yugoslavya’nın dağılması üzerine 1992 yılında Sırplar Bosna’da soykırım başlattı. Ardından olaya müdahale etmek zorunda kalan Birleşmiş Milletler 6 bölgeyi güvenli bölge ilan ediyordu. Bu bölgeler arasında Srebrenitsa’da bulunmaktaydı.

Savaş öncesi nüfusu 24 bin civarı olan Srebrenitsa’nın nüfusu diğer bölgelerden gelen mülteci göçleriyle 60 bin civarına ulaşmıştı. Artık kent açlık ve hastalıklar ile boğuşan toplama kampı’na dönüşmüştü. Müslümanların elindeki silahlar Birleşmiş Milletler sözde Barış Gücü tarafından koruma gerekçesiyle toplatılmıştı.

Sırplar, Srebrenitsa’ya olan saldırılarını arttırdıklarında Srebrenitsa halkı, toplanan silahlarını geri almak için BM’ye başvuru yapmıştı. Ancak, sorumlu Hollanda komutanı Thom Karremans tarafından reddedilmiş ve BM yalnızca iki F16’yı kent üzerinde bir uçuş yaptırmakla yetinmişti.

Hollandalı askerler bir gece yarısı komutanlarından aldıkları emir doğrultusunda kenti boşalttılar. Savaş sırasında şehrin güvenliğinden sorumlu olan Bosna’daki BM Barış Gücü komutanı Hollandalı general Thom Karremans kendisine sığınan 25 bin mülteciyi ve şehri Sırplara teslim etti.

Avrupa’nın Yüz Karası “Srebrenitsa Katliamı”

1992 yılında başlayıp 3,5 yıl süren Bosna Savaşı sonunda tarihler 11 Temmuz 1995’i gösterdiğinde Boşnak müslümanları dünyanın gözleri önünde katledilmişti.

Bu katliamda Ortadoks ve katolik dünyasının kirli ittifakının da elbette sorumluluğu bulunmaktaydı.  En az 8 bin 372 Boşnak sivil, çoluk, çocuk demeden katliam yapan Sırp askerleri, binlerce kadına da tecavüz etmişti.

Srebrenitsa katliamı 2. Dünya savaşından sonra yaşanmış en büyük toplu kıyım ve soykırım olarak belgelenmiştir. Ancak yaşanan bu katliamın, soykırım olarak belgelendirilmesi pek de kolay olmamıştır.

Mavi Kelebekler ve Artemis Çiçeği

Sırplar Katliamın izlerini silmek için pek çok şey denemişti. Toplu mezarlar bulunmasın diye bölgenin bitki örtüsüne uygun bitkiler yerleştirmişlerdi. Toplu mezarların bulunmasında kullanılan uydu resimlerinde manyetik değişkenlik taramasının yapılamaması için bölgeye metal parçaları bırakmışlardı.

Böylesine ince hesaplamalarla yapılmış soykırımda ise bir şeyi hesaba katmamışlardı. Sadece mezarlıklarda yetişmesiyle bilinen artemis çiçeği ve sadece bu artemis çiçeği ile beslenen mavi kelebekleri.

Kelebeklerin sayısındaki artış bölgede dikkat çekmiş ve bu bölgede araştırmalar başlatılmıştı. Sonunda katliamın izlerine rastlanan mezarlar bulunmuştur.

Katliamın Yargılanması

Daha sonraki yıllarda orataya çıkan bir video kasette, Sırp generalin kenti boşaltan Hollandalı komutana bir hediye verirken görüntüleri olduğu ortaya çıkmıştı. Bir hafta süren katliam II.Dünya Savaşı’ndan sonra insanlığa yapılan en büyük suç olarak arşivlerde yer aldı.

Katliamdan 15 yıl sonra 27 Haziran 2017 tarihinde Hollanda Mahkemesi, Srebrenista katliamıyla ilgili Hollanda askerlerinin yasa dışı hareket ettiğine, Hollanda’nın kısmen hatalı olduğuna karar vererek Hollanda askerlerini suçlu buldu. Mahkeme, Srebrenitsa’da ölümlerin %30’undan Hollanda hükümetinin sorumlu olduğunu açıkladı.  

Lahey Adalet Divanı bir hafta süren katliamın bir soykırım olarak kabul etti; ancak Sırbistan’ın sorumlu tutulmayacağına karar verdi.

Katliamdan sorumlu tutulan Radovan Karadzic, üzerine isnat edilen onbir suçun onundan suçlu bulunarak 40 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Irkçılık yeryüzünün en kirli hastalığıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.